PKPiR — jak działa podatkowa księga przychodów i rozchodów
Podatkowa księga przychodów i rozchodów (PKPiR) to uproszczona ewidencja dla JDG i spółek osób fizycznych opodatkowanych skalą albo liniowo, o przychodach do 2 mln euro rocznie. Księga ma 17 kolumn — przychody trafiają głównie do kolumn 7–9, koszty do 10–14 — a różnica przychodów i kosztów z księgi jest podstawą zaliczki na PIT.
- Opublikowano:
- Zaktualizowano merytorycznie:
- Stan prawny na:
Kto prowadzi PKPiR
Księgę prowadzą osoby fizyczne z działalnością gospodarczą (oraz spółki cywilne, jawne i partnerskie osób fizycznych) opodatkowane skalą lub liniowo, dopóki przychody nie przekroczą 2 mln euro — powyżej tego progu obowiązują księgi rachunkowe. Ryczałtowcy zamiast PKPiR prowadzą ewidencję przychodów.
Najważniejsze kolumny
| Kolumny | Co zawierają |
|---|---|
| 1–6 | numer wpisu, data, numer dowodu, dane kontrahenta, opis zdarzenia |
| 7 | wartość sprzedaży towarów i usług |
| 8 | pozostałe przychody (np. odsetki, sprzedaż środka trwałego) |
| 9 | razem przychody (7+8) |
| 10 | zakup towarów handlowych i materiałów |
| 11 | koszty uboczne zakupu (np. transport) |
| 12 | wynagrodzenia brutto |
| 13 | pozostałe wydatki |
| 14 | razem koszty (12+13) |
| 15–17 | kolumny szczególne (m.in. B+R) i uwagi |
Zapis krok po kroku
- Sprzedaż: faktura → kolumna 7 w dacie przychodu.
- Zakup towaru do odsprzedaży → kolumna 10; transport tego zakupu → 11.
- Faktura za księgowość, telefon, leasing → kolumna 13.
- Lista płac → kolumna 12.
- Na koniec miesiąca podsumowanie kolumn daje przychody, koszty i dochód narastająco — od tego liczy się zaliczkę PIT (termin: do 20. następnego miesiąca).
PKPiR a VAT
Księga służy podatkowi dochodowemu. Rejestry VAT i JPK_V7 to osobne ewidencje — kwoty netto z tych samych faktur trafiają do PKPiR, a VAT do rejestrów (jak działa JPK_V7).
W Numelio dokument kosztowy po zatwierdzeniu ląduje w właściwej kolumnie automatycznie (z propozycją do przejrzenia, nie „w ciemno”), a podgląd księgi zawsze uzgadnia się z zaliczką PIT — bo obie rzeczy liczy ten sam silnik z tych samych zapisów.
Źródła i podstawa prawna
Treść ma charakter informacyjny według stanu prawnego na 08.09.2026 i nie stanowi porady podatkowej ani prawnej — indywidualna sytuacja może wymagać analizy z doradcą.